22 agosto 2018

Desmantelamento programado do rural


A operación bikini chegou á prensa escrita como tódolos veráns para amosarnos un “estilizado” contido nos diarios.
A festa a esgalla, os baixa como poidas, as carreiras de rolos de herba, o lanzamento de eixado, as festas de época, das carrilanas, da carne ó Caldeiro, do polbo, do farragullo e outras comerolas varias,  a festa da malla ou da meda, e ata unha manchea de matatempos enchen as follas dos diarios ou, se cadra, as valeiran, segundo quen os lea.
Nada mellor que, ensartada nesta voráxine vacacional e lúdico festiva, na que o postureo enche de cores diversos a crónica política, se nos cole o que de verdade importa,  disolto neste empalago de horchata festiva. Agosto sempre foi un bo mes para a mallega e para que as novas non teñan “eco”.
El Progreso do 19 de agosto de 2018 pode lerse nun “pis-pas” deixándose levar, sen máis, ata a contraportada onde, como ven sendo habitual, Rodrigo Cota nos convide á reflexión. Se cadra, entón, convén darlle outra volta.
Abondou chegar de volta ás páxinas dous e tres para constatar que de novo nos están colando outra volta de porca no desmantelamento programado do rural, coma sempre a golpe de DOGA ou de BOE.
Nos setenta desapareceron as escolas rurais para concentralas en macrocentros e convencéronnos de que avanzabamos na igualdade dos nenos das aldeas e os da vila. Nos oitenta desapareceron as cámaras agrarias e as gardas médicas convencéndonos de que nos PAC habería máis medios e máis persoal para atendernos mellor, velaí a realidade. Xa neste século desaparecen as gardas das farmacias da Pontenova, desapareceu unha das prazas de médico de familia, barrúntase que corre perigo o O61 e agora van pechar os cuarteles de concellos como os da Pontenova, A Fonsagrada, A Pastoriza, etc para integralos noutros de maior tamaño como o de Ribadeo, Foz, ... co fin de mellorar o servizo reducindo o “tempo de resposta”. Non será outra trola...? (A pregunta é retórica)



 A todo ésto, convén que non se engañen os “beneficiarios” destas concentracións. Refregarse as mans mentras se medra a costa dos que perden servizos non é máis que un anestésico previo a outra escalada de desmantelamentos programados do que de seguro van formar parte sen tardar.
Nos vindeiros días produciránse reaccións con críticas e descalificacións de distinto grosor en función da cor política que poñerán á vista as vergoñas de moitos que non reaccionarán co mesmo empurre e volume que o farían so fai 3 meses, todo elo a pesares de que a “criatura” pariuna un goberno do PP anque foi inmediatamente “adoptada” sen reparos por un goberno do PSOE, como se dun ventre arrendado se tratase.
Para min, o feito que o PSOE, o partido no que militei máis de 25 anos, asuma como boas sen alternativa nin opción ésta e outras medidas cociñadas polo goberno do PP, convirte o discurso co que pretende ilusionarnos de novo, nun postureo inaceptable dende calquera perspectiva de esquerda ou de sentido común.
Este prato precociñado de indixesta textura política, como receita para afrontar a crise económica e demográfica, no que se mestura por un lado unha globalización mal aplicada e unha eficiencia dos servizos públicos mal entendida con unha sobredose de austeridade selectiva, condúcenos a un futuro cargado de incertezas para o rural. A onde nos leva todo isto non o sabemos e o máis grave e que tampouco o saben os que cobran por tomar as decisións.
Por aquelo de saber de onde vimos para saber a onde imos, pareime a repasar a hemeroteca dos anos 80 do século pasado. Voume referir só a nivel local, doutro xeito sería unha auténtica letanía sin final. Podo asegurar que é un exercicio inútil pero esclarecedor, xa que logo vimos tendo, alomenos na Pontenova, os mesmos problemas que tiñamos entón. 

Daquela non tiñamos polígono industrial e hoxe temos pero non temos para as empresas que queren ampliar. Daquela bebiamos auga bombeada do río e hoxe para manter o servizo seguimos bombeando auga do río igual que fai 50 anos. Daquela non tiñamos bombeiros e hoxe dependemos de Barreiros que ven sendo o mesmo, eso si temos os GES pero descoñezo si están preparados para facer milagres. Daquela non tiñamos residencia da terceira idade nin centro de día e hoxe tampouco.

Se cadra, cumpre que os elexidos que cobraron do erario público dende os anos 80 do século pasado, xa que logo non foron capaces de resolver este tipo de problemas do rural nin de evitar aqueles que foron xurdindo e que xa enumerei, deberan devolver o que cobraron por “incumprimento de contrato”.

Pero, voltando ó desmantelamento programado do rural, que ven sendo o mesmo ou o resultado de non facer nada. Sempre fun dos que pensei non é cuestión de vontade política (para non facer nada tamén hai que ter a vontade de non facer) é cuestión de que sexa unha vontade política proactiva e en positivo. Pero, Cál é o obxectivo último desta morte anunciada do rural?, Convertirnos en reserva aborixe?, convertirnos en eucaliptal?...



O longo intento de desmantelamento do rural galego ten unha longa historia que fielmente se ven recollendo no DOGA e no BOE. Analicen senón os sucesivos “Plans de abandono das explotacións agrícolas”, o “Plan Galicia”, o “Plan de reequilibrio territorial de Galicia”, as leises de montes as sucesivas, incoherentes, contradictorias, superpostas e inútiles leises so solo de Galicia, as leises de concentración parcelaria, a normativa de prevención de incendios de Galicia a lexislación e plans de infraestructuras e incluso a lexislación de espectáculos. Toda a lexislación que afecta ó rural galego foi feita, cando menos, de costas ós residentes no rural cando non en contra. Os resultados seguramente son os esperados.
As inxentes moreas de fondos comunitarios, os planes LEADER, LEADER PLUS, PDRs, … os organismos xestores AGADER, GDR , Grupos de Acción Local e chiringuitos adxacentes foron, son, ferramentas de clientelismo e corrupción que serviron para poñernos no punto de mira dos organismos de control da Comisión Europea e, aínda así, sendo ferramentas clientelares de enriquecemento para uns cantos, houbo que devolver inxentes cantidades por non terse investido e mesmo por non xustificarse axeitadamente o seu investimento.

Con servizos a tempo parcial, necesidades a tempo completo e políticas a destempo, cando non a contratempo, o desmantelamento programado do rural en xeral, de Galicia especialmente, é un feito consumado que ven traendo a sinatura de sucesivos gobernos do estado e autonómicos. Só falta definir o que é rural porque algúns dos beneficiarios momentáneos destas fases de desmantelamento tamén forman parte do programa, pendentes de datalos.

 Non sei se queda marxe para a esperanza no rural, o que si hai marxe é para a política, pero a política ten que ser proactiva anticipándose ós problemas e tratando de propoñer solucións e alternativas, fronte ás políticas reactivas que tratando de resolver problemas cando xa non teñen solución fomentan o desánimo entre os residentes e convírtenos en migrantes potenciais fuxindo dos espazos ós que pouco a pouco se lles foron furtando os servizos esenciais ata facelos inhóspitos.

E se non hai marxe para a esperanza nin para a política se cadra podemos recuperar a política e a esperanza mediante o debate aberto sobre o medio rural.
Resultado de imagen de terras de miranda a pontenova xornadas

01 julio 2017

25 ANOS NON SON NADA

Pensei que estaba nunha máquina do tempo que me levara de novo ao ano 1992, pero todo me resultaba familiar e actual. Soou o teléfono e pechei o "dossier" que estaba lendo e na portada figuraba a seguinte lenda:

ASAMBLEA GENERAL, 1993


ASOCIACIÓN
PARA EL
FOMENTO Y DESARROLLO
DE
A PONTENOVA


25 anos non foron suficentes para salvar certos atrancos. Se cadra imos algo lentos. 

Así é como se trazaron sobre o papel as previsións para a posta en marcha do Parque Empresarial de A Pontenova. Non sei si quen escribía era o redactor do proxecto Mario Iglesias ou o eterno Xerente de Xestur Jorge Carballeira.


 25 anos despois segue sen rematar

O enésimo convenio asinado  segue sin cumplirse.


Os empresarios seguen querendo saber o mesmo.


18 diciembre 2016

CATASTRAZO

 
O Real Decreto-Lei 3/2016, de 2 de decembro, “polo que se adoptan medidas en el ámbito tributario dirigidos a la consolidación de las finanzas públicas y otras medidas urgentes en materia social” inclúe A Pontenova entre os concellos que se ven obrigados a actualizar os seus valores catastrales cun incremento dun 8% dos valores actuais.
 
Como é evidente esto non atende a criterios técnicos obxectivos  que teñan que ver cos valores reais dos bens inmobles situados no termo municipal da Pontenova. Neste caso como no resto dos concellos afectados, o único criterio para ésta e para o resto das medidas que se recollen no citado Real Decreto-Lei, é o compromiso adquirido polo goberno español ca Comisión Europea e a Merkel, de recortar o déficit público nuns cantos miles de millóns de euros.
 
De calquera xeito estas políticas do Partido Popular tiñan o terreo preparado por algo que, se cadra, nos pasou desapercibido no seu día. A reforma do artigo 135 da Constitución Española promovida polo goberno Socialistade José Luis Rodríguez Zapatero e inmediatamente secundada polo PP, ademáis de poñer en evidencia a tódolos partidos do arco parlamentario dese momento por motivos que cada un debería explicar, tivo como consecuencia entre outras moitas estas medidas.
Cada un pode analizar a reforma do artigo 135 e sacar súas propias conclusións. Non é casual que pase de ter escasamente 4 liñas a ter máis de 33.  A min resúltame rechamante facer referencia nun artigo da Constitución á “La actual situación económica y financiera ....” para xustificar a reforma dentro do propio articulado, pero doutores ten a igrexa....
 
Comparémolos e formemos un criterio propio.
ARTÍCULO 135 (HASTA 2011)
1. El Gobierno habrá de estar autorizado por Ley para emitir Deuda Pública o contraer crédito.
2. Los créditos para satisfacer el pago de intereses y capital de la Deuda Pública del Estado se entenderán siempre incluidos en el estado de gastos de los presupuestos y no podrán ser objeto de enmienda o modificación, mientras se ajusten a las condiciones de la Ley de emisión.
ARTÍCULO 135 VIGENTE (DESDE SEPTIEMBRE DE 2011)
1. Todas las Administraciones Públicas adecuarán sus actuaciones al principio de estabilidad presupuestaria.
2. El Estado y las Comunidades Autónomas no podrán incurrir en un déficit estructural que supere los márgenes establecidos, en su caso, por la Unión Europea para sus Estados Miembros.
Una Ley Orgánica fijará el déficit estructural máximo permitido al Estado y a las Comunidades Autónomas, en relación con su producto interior bruto. Las Entidades Locales deberán presentar equilibrio presupuestario.
La actual situación económica y financiera no ha hecho sino reforzar la conveniencia de llevar el principio de referencia a nuestra Constitución
3. El Estado y las Comunidades Autónomas habrán de estar autorizados por Ley para emitir deuda pública o contraer crédito.
Los créditos para satisfacer los intereses y el capital de la deuda pública de las Administraciones se entenderán siempre incluidos en el estado de gastos de sus presupuestos y su pago gozará de prioridad absoluta. Estos créditos no podrán ser objeto de enmienda o modificación, mientras se ajusten a las condiciones de la Ley de emisión.
El volumen de deuda pública del conjunto de las Administraciones Públicas en relación al producto interior bruto del Estado no podrá superar el valor de referencia establecido en el Tratado de Funcionamiento de la Unión Europea.
4. Los límites de déficit estructural y de volumen de deuda pública sólo podrán superarse en caso de catástrofes naturales, recesión económica o situaciones de emergencia extraordinaria que escapen al control del Estado y perjudiquen considerablemente la situación financiera o la sostenibilidad económica o social del Estado, apreciadas por la mayoría absoluta de los miembros del Congreso de los Diputados.
5. Una Ley Orgánica desarrollará los principios a que se refiere este artículo, así como la participación, en los procedimientos respectivos, de los órganos de coordinación institucional entre las Administraciones Públicas en materia de política fiscal y financiera. En todo caso, regulará:
a) La distribución de los límites de déficit y de deuda entre las distintas Administraciones Públicas, los supuestos excepcionales de superación de los mismos y la forma y plazo de corrección de las desviaciones que sobre uno y otro pudieran producirse.
b) La metodología y el procedimiento para el cálculo del déficit estructural.
c) La responsabilidad de cada Administración Pública en caso de incumplimiento de los objetivos de estabilidad presupuestaria.
6. Las Comunidades Autónomas, de acuerdo con sus respectivos Estatutos y dentro de los límites a que se refiere este artículo, adoptarán las disposiciones que procedan para la aplicación efectiva del principio de estabilidad en sus normas y decisiones presupuestarias.
 
Anque persoalmente paréceme que o artigo 135 da Constitución Española non se modificou senón que se substituíu por outro que nada ten que ver co inicial nin ca idea ca que naceu a Constitución, o que se trata agora é de ver as consecuencias prácticas desta reforma.
 
Os Concellos afectados pola actualización verán afectados os seus Impostos de Bens Inmobles dun  xeito bastante evidente e que sen dúbida vai dar que falar no vindeiro ano 2017.
 
En números cómo nos vai afectar?
 
2016
Coeficiente
2017
 
Incremento
IPC
Actualización (1)
 
IBI
2016  (3)
Valores catastrales
100.000,00
1,08
108.000,00
 
 
 
Tipo de IBI A Pontenova
0,50%
 
0,46%
(2)
 
 
Cuota IBI
500,00 €
 
500,00 €
 
8,00%
0,70%
Cuota IBI 2017
540,00 €
Cuota IBI 2016
500,00 €
(1)  Artículo 7 . Real Decreto-ley 3/2016, de 2 de diciembre, por el que se adoptan medidas en el ámbito tributario  dirigidas a la
  consolidación de las finanzas públicas y otras medidas urgentes en materia social.
(2) Porcentaje al que sería necesario rebajar el IBI  en A Pontenova para mantener el coste para los ciudadanos sin que bajase la
recaudación municipal.
(3) IPC interanual a noviembre de 2016
 
Pero, qué pode facer o Concello para protexer dalgún xeito os intereses dos veciños?
Dependendo a quén se pregunte, as respostas van ser moi distintas. Se pensamos obxectivamente, non vai ser moito o que poidan facer contra a “actualización” catastral imposta polo goberno. Aínda así non é admisible que os órganos de goberno do Concello da Pontenova, Alcaldía, Xunta de Goberno e/ou Pleno do Concello se queden de brazos cruzados, se cadra celebrando o incremento do 8% da súa recadación por IBI.
 
Hai dúas cousas que poden facer dende o Concello e que xa deberan estar facendo si realmente lles preocupan os problemas dos veciños.
PRIMEIRA.- Solicitar a elaboración dunha nova Ponencia de Valores para o Concello da Pontenova. A actual foi elaborada nos anos 1988 e 1989  e contén criterios e datos deses anos e polo tanto dificilmente aplicables en 2017 (preto de 30 anos despois).
Se cadra hai que explicar o que é unha ponencia de valores, para poder entender por que non é admisible aplicar hoxe unha do ano 1989.
 
A Ponencia de valores é un documento elaborado pola Dirección Xeral de Catastro que recolle os criterios, módulos de valoración e demáis elementos  precisos para determinar o valor catastral dos bens inmobles dentro dun territorio.
 Entre outros aspectos, de xeito resumido hai que ter en conta:
1º.- A localización do inmoble, as circunstancias que afectan ó solo e a súa aptitude para a producción.
 
2º.- Os custos de execución material das construccións,...., o uso, calidade e antigüidade do inmoble.
3º.- Os gastos da producción e os beneficios da actividade empresarial de promoción.
 
4º.- As circunstancias e valores do mercado.
5º.- Outros factores que se determinen regulamentariamente.
O valor catastral non pode ser alleo ó valor real dos bens catastrados, así a propia lei recolle no seu artigo 23.2 de xeito literal que  El valor catastral  de los inmuebles no podrá  superar el valor de mercado , entendido por tal el precio más probable por el cual podría venderse, entre partes independientes, un inmueble libre de cargas, a cuyo efecto se fijará , mediante orden del Ministro de Hacienda , un coeficiente de referencia de mercado para los bienes de una misma clase.”
 
 Seguramente hai que ter en conta algunhas circunstancias obxectivas recollidas oficialmente como son os criterios de poboación e outros datos estatísticos oficiais relacionados ca actividade económica local. Tampouco hai que esquecer as infraestruturas que incidiron negativamente  no desenvolvemento da Pontenova, como poden ser a distancia a autovías e a redes de gas, a inexistencia de fibra óptica, incluso a perda de valor económico do rural como consecuencia de liñas de alta tensión. Pero si hai algo fundamental no valor dos nosos inmobles é a perda de poboación que pasou duns 4000 no 1988 a uns 2400 na actualidade.
Pero tendo en conta que a administración estatal xa incumpriu a lexislación catastral mantendo a mesma ponencia por máis de 10 anos, seriamos ilusos si esperásemos que vai haber vontade política de modificar á baixa os valores “na actual situación económica e financeira”.
 
SEGUNDA.- Rebaixar o tipo impositivo do IBI  ata que compense a suba de valor catastral, co fin de quedar cando menos como estamos actualmente.
Está claro que os concellos non moven ficha porque a recadación do IBI vai directa ás súas arcas, pero debemos esixir que atendan os seus compromisos cos veciños atendendo aos problemas reais.
É exclusivamente un problema de vontade política. Concellos como o de Ribadeo xa tratan de poñer en práctica solución. Se no resto dos concellos non existe a vontade política de facer algo  temos que entender que si existe para non facer nada.
Deixando a un lado polo de agora a incoherencia que supón neste concello ser propietario dun terreo no que non lle dan licencia de edificación pero si lle cobran o IBI como solo urbano, haberá que esixir, cando menos, que os valores catastrais non supoñan un empobrecemento real dos nosos veciños, aínda que estatísticamente van ser propietarios dun patrimonio de maior valor.

17 febrero 2015

Os Enxebres da Pedra d'Arca

Na "Vendima Tarda" de Treixadura soa unha peza tradicional, "Muiñeira da volta da festa", que di:

"O gaiteiro de Soutelo
foi tocar a Redondela,
deixou a gaita no camiño
e agora chora por ela."



Nos camiños da Pontenova quedaron moitos dos sons dos nosos gaiteiros. Como me dicía Cesáreo do Vilar de Conforto, "avisabamos da nosa chegada tocando polo camiño antes de chegar ás festas". 
Os da Pedra da Arca fundáronse en forma de cuarteto no ano 1936. Empezaron chamándose "Os da Victoria", seguramente nunha época onde a música empezou a "estar mal vista" o nome debía ser un pouco "condescendente" cas autoridades. Pero o mellor é falar da música.
Xusto co clarinete, Benedicto co Bombo, tres gaitas que pasaron por distintas mans ata rematar en Agustín nos últimos anos e unha caixa que Cesáreo, o fillo de Xusto, desexaba tocar dende neno, constituían a última formación do grupo.
Música tradicional, música de festa e moitas gañas de facer disfrutar fixeron dos da Pedra da Arca un grupo moi demandado para as celebracións das nosas aldeas. Algunha das súas pezas versionáronas os membros do grupo Airiños do Eo xa nos anos 80 do século XX.

A súa estética propia facía que non foran uns músicos ao uso, con faixa e monteira tradicional. Todo esto  en nada  desmerecía a música que facían e as festas que animaban.


Mención aparte merecen os "palcos" ós que tiñan o valor de subirse.







Hai que agradecer a Cesáreo estas fotos que me deixou hai tempo. Sirva de homenaxe sentido e de recoñecemento a todos eles.

Os Enxebres da Pedra d'Arca

Na "Vendima Tarda" de Treixadura soa unha peza tradicional, "Muiñeira da volta da festa", que di:

"O gaiteiro de Soutelo
foi tocar a Redondela,
deixou a gaita no camiño
e agora chora por ela."



Nos camiños da Pontenova quedaron moitos dos sons dos nosos gaiteiros. Como me dicía Cesáreo do Vilar de Conforto, "avisabamos da nosa chegada tocando polo camiño antes de chegar ás festas". 
Os da Pedra da Arca fundáronse en forma de cuarteto no ano 1936. Empezaron chamándose "Os da Victoria", seguramente nunha época onde a música empezou a "estar mal vista" o nome debía ser un pouco "condescendente" cas autoridades. Pero o mellor é falar da música.
Xusto co clarinete, Benedicto co Bombo, tres gaitas que pasaron por distintas mans ata rematar en Agustín nos últimos anos e unha caixa que Cesáreo, o fillo de Xusto, desexaba tocar dende neno, constituían a última formación do grupo.
Música tradicional, música de festa e moitas gañas de facer disfrutar fixeron dos da Pedra da Arca un grupo moi demandado para as celebracións das nosas aldeas. Algunha das súas pezas versionáronas os membros do grupo Airiños do Eo xa nos anos 80 do século XX.

A súa estética propia facía que non foran uns músicos ao uso, con faixa e monteira tradicional. Todo esto  en nada  desmerecía a música que facían e as festas que animaban.


Mención aparte merecen os "palcos" ós que tiñan o valor de subirse.







Hai que agradecer a Cesáreo estas fotos que me deixou hai tempo. Sirva de homenaxe sentido e de recoñecemento a todos eles.

06 enero 2015

90 anos da Irmandade Labrega de Conforto




Corría o ano 1925 ca ditadura de Primo de Rivera xa institucionalizada grazas ó inestimable apoio do monarca borbón Alfonso XIII. Ca  "comprensión" do  rei,   o  ditador  fíxose  co  poder absoluto emulando ó que Mussolini e os fascistas  estaban  a  facer  en  Italia,  tamén  co  beneplácito,  apoio  e "comprensión" doutro monarca emparentado co borbón. En fin, cousas da historia que se cadra xa se repetiron, sin nós sabelo.

Resulta curioso, por decir algo, que unha das primeiras medidas do ditador Primo de Rivera fose a prohibición da bandeira e o himno catalán e a "restrición da lingua catalana ó eido privado". No fondo parece que non pasou o tempo e a "xenética" dalgúns dos que gobernan este país segue a mandar hoxendía nas decisións políticas.

Non é "raro" pois que as políticas sociais daquela seguiran o modelo fascista italiano ó igual que a política represiva. Intentou o dictador Primo de Rivera montar o que chamou a Organización Corporativa do Traballo, que non era máis que un sindicato único, que ben poido ser o modelo que Franco utilizou para crear o Sindicato Vertical durante a ditadura Franquista.

Neste contexto represivo, económico e social, hai que darlle un valor especial ós fundadores dun sindicato de labregos na parroquia de Conforto, no daquela concello de Vilaoudriz. Non debe pasar desapercibido o nome "IRMANDADE LABREGA DE CONFORTO". Para daquela poucas asociacións, sociedades, sindicatos, etc,, en Galicia, levaban un nome galego. O seu  nome é tamén sen dúbida unha excepción á norma.


Non se pode dicir que o sindicato tivese unha filiación política galeguista, polo menos vinculada ó Partido Galeguista que non se fundou ata o ano 1931. Seguramente se fundou dentro dun sentir republicano galego que máis tarde daría lugar á Organización Republicana Galega (ORGA) de Casares Quiroga, da que, para a súa fundación, foron peza fundamental algunhas Irmandades da Fala.

Nesta filiación republicana galega seguramente ten bastante que ver o dirixente republicano do Cerdeiral, José María Díaz y Díaz Villamil. É posible que no momento da fundación da Irmandade Labrega de Conforto, José María estivese preso en Madrid por ser  presidente dunha Asociación de Estudiantes de Dereito. Malia que non o teño documentado, tamén é posible que súa mesma sensibilidade republicana a tivesen os seus veciños fundadores do sindicato en Conforto.

Poucos datos hai hoxe da Irmandade Labrega de Conforto. É unha auténtica mágoa pero hai que entender que ca "irrupción" do franquismo a lei do silencio tamén era unha forma de supervivencia. Non me constan arquivos cos que poñer nomes ós directivos e membros do sindicato. É posible que os propios socios destruísen os arquivos precisamente para protexerse da represión durante a guerra e a posguerra.

Nas casas de moitos veciños de Conforto seguramente se conservan recibos de multas que veñen a dar testemuña da constante persecución que sufriron os que dun xeito ou doutro eran sospeitosos de ser membros dos sindicatos e de filiacións políticas republicanas e de esquerdas.

Os fascistas afanaronse en destruír dende a raíz toda a experiencia sindical labrega galega. O desartellamento da sociedade civil era o eixe fundamental no que se puxeron de acordo as distintas "sensibilidades" que mandaban no bando golpista antes de montar o "proxecto" propio para a ditadura.

Non deixar pedra sobre pedra de toda esa experiencia política de organización social que supuxeron os movementos agraristas galegos urxíalle ós fascistas para sumir na total resignación, pasividade e desmovilización á poboación e ós "factores económicos" do rural.

Vilaoudriz, Vilameá e outros concellos do noso entorno non foron unha excepción. Durante ese "tempo de naide" que durou a guerra civil, antes incluso de que a represión se institucionalizase ca Lei de Responsabilidades Políticas de febreiro do 1939. Moitos elementos fascistas e parafascistas locais aproveitaron ese período para cometer as meirandes tropelías. No sustancial da represión fascista non faltaron roubos, abusos de todo tipo e incluso asasinatos por vinganzas persoais que se trataron de enmarcar nun fondo político que non existía. Moitas destas tropelías tiveron como vítimas a membros do sindicato Irmandade Labrega de Conforto, precisamente para servir de "exemplo".

A implantación de toda a simboloxía e valores do réximen franquista buscando a súa aceptación pola sociedade, exerceuse mediante o control dos medios de comunicación. No rural esta función de impoñer esta indubidable represión psicolóxica, fíxose por medio dos mestres e o sistema educativo e fundamentalmente por medio da iglesia, como soporte, apoio e instrumento da ditadura franquista.

Por outra banda, esa exemplarización ca que se quixo exercer a represión sinalou ós directivos das sociedades agrarias, como persoas de prestixio con gran influencia, como as primeiras vítimas. Precisamente o primeiro condenado a morte pola xurisdición militar dos golpistas na provincia de Lugo foi o presidente do Sindicato Agrario de Rao (Navia de Suarna). 

A esa "exemplarización" nos  directivos das sociedades non foi allea a de Conforto. É ben coñecida por todos a persecución e acoso á que foi sometido o presidente do Sindicato Irmandade Labrega de Conforto José Bermúdez Díaz de Figueirúa e a súa familia. Seguramente outros directivos e socios sufriron a mesma sorte.

O sindicato Irmandade Labrega de Conforto, que foi capaz de sobrevivir á dictadura de Primo de Rivera, antes de ser "desaparecido" polos golpistas do xeito máis absoluto que lles foi posible, conseguiu no ano 1932, ca súa presenza ben consolidada na parroquia, construir unha edificación social que hoxe sigue en pe dando testemuña da solidez do proxecto sindical. 

                      


Para a construcción da "Casa da Irmandade", en novembro do 1932, o sindicato formalizou un préstamo  de CINCOCENTAS PESETAS (500 Pts) a devolver en dous anos ca garantía do propio edificio que se construía con ese financiamento.

Do préstamo consta que en xaneiro do 1934 foron devoltas ó acreedor, por entrega do Secretario do Sindicato Irmandade Labrega de Conforto, José María Gallo, DUASCENTAS CINCUENTA PESETAS (250 Pts). Non teño documentada a devolución do resto.

                  

Poucos datos e documentos me constan da casa. Consta así e todo que xa na posguerra, ca incautación do patrimonio sindical en marcha, o daquela alcalde franquista de Vilaoudriz defendeu diante do Gobernador Civil de Lugo que o edificio do sindicato Irmandade Labrega de Conforto pasase a formar parte do erario municipal para dedicalo a escola para nenas.



A pesares deso non me consta que durante a ditadura se usase como escola. Descoñezo si alguén ten documentación ou información que poidera acreditalo. É posible que toda esta documentación que seguramente existiu no seu día seguise o mesmo camiño que os libros de actas dos concellos de Vilaoudriz e Vilameá  dos períodos inmediatamente anterior e posterior á guerra civil. 

Sospeito que tanto os libros como a documentación do sindicato Irmandade Labrega de Conforto desapareceron, como xa dixen,  para protexer ós seus directivos e asociados. Tamén sospeito que os libros de actas dos concellos desas datas, "se desapareceron" á par que outra documentación oficial, foi precisamente para protexer ós fascistas e ós seus "apoios" locais, do que máis temían: a verdade. Todo eso, para construir a súa propia "versión" co amparo do medo, a desinformación e a mentira.

Ca casa en pé e os veciños organizados, hoxe o "normal" sería que a casa voltase a ser de todos. Por unha banda para servir de ferramenta social, á vez que para honrar a memoria dos que a construíron á par que artellaban iniciativas sociais para mellorar a vida dos seus veciños. 

NOVENTA ANOS son abondos  para que se fale con "normalidade" do sindicato IRMANDADE LABREGA DE CONFORTO. Os que a fundaron merecen atopar na nosa memoria o coforto que lles foi negado por buscar o mellor para todos. Sempre é un bo momento para que a nosa memoria sexa a homenaxe e o recoñecemento público.